زمینه و هدف: افغانستان و پاکستان به‌مثابه دو کشوری که هم‌واره روابط پُرچالشی داشته‌اند، برای بازیگران جهانی همیشه موردتوجه بودند. در گذشته کشورهای غربی، به‌ویژه امریکا به دنبال حضور در این‌ کشورها بودند و می‌خواستند که این دو کشور را در چارچوب سیاست‌های نئولیبرالی به غرب وابسته سازند، امروزه چین با سیاست عمل‌گرایی اقتصادی به دنبال سیاست نفوذ با استفاده از ابزارهای اقتصادی است. هدف این مقاله در چنین بستری، مقایسۀ جای‌گاه افغانستان و پاکستان در طرحِ «یک کمربند و راه» بوده است.

روش: روی‌کرد این پژوهش کیفی بوده و از فن تحلیل محتوای تفسیری بهره برده است. روش نمونه‌گیری این پژوهش هدف‌مند بوده و هم در مقام گردآوری داده‌ها و هم در مقام تجزیه‌وتحلیل، به گونۀ کیفی انجام شده است.

یافته‌ها: افغانستان و پاکستان به‌عنوان شریک‌های منطقه‌‌یی چین، توجه جدّی پکن را به ‎خود جلب کرده‌اند. موقعیت جغرافیایی افغانستان و پاکستان عمده‌ترین متغیر جهت محور‌قرار‌گرفتن هردو کشور در سیاست خارجی چین است. چین در چارچوب سیاست خارجی اقتصادمحور خود می‌کوشد با درگیر‌ساختن این دو کشور، یک وابسته‌گی متقابل اقتصادی ایجاد کند، تا بتواند از آن به‌مثابه یک نسخه‌بدل جهانی‌شدن غربی استفاده نماید. یکی از مهم‌ترین تفاوت جای‌گاه این دو کشور، اهمیت برجسته‌تر پاکستان است، که به‌جز هدف اقتصادی، هدف سیاسی (کاهش نفوذ هند) را نیز سبب می‌شود.

نتیجه‌گیری: پاکستان و افغانستان هردو جای‌گاه مهمّی در این طرح دارند. پاکستان توانسته است خود را با سیاست خارجی اقتصادمحور چین وفق دهد؛ ولی افغانستان به‌رغم تلاش‌های چین با وابسته‌گی متقابل فاصله دارد.